Cranberry-jam met bramen

Als je op Amerikaanse websites kijkt, zie je in deze tijd van het jaar ontzettend veel cranberry-recepten. Allemaal voor Thanksgiving, bij de kalkoen ;) Maar, cranberries zijn hier ook te krijgen, zowel gedroogd als vers, zijn supergezond en lekker!
Net als rabarber is het een zuur goedje, maar met de juiste combinaties past het prima bij het avondeten of in een cake. Zo veelzijdig :)

Onderstaand recept is voor cranberryjam, maar als je de jam lauwwarm serveert, kan hij ook doorgaan voor saus. Door de pectine in cranberries is het echter lastig om de saus vloeibaar te houden, waardoor het jam is als de saus is afgekoeld. Als je liever saus dan jam hebt, gebruik dan meer vloeistof en kook de cranberries korter. Je kunt het kookproces ook verkorten door de cranberries alvast fijn te hakken in een keukenmachine.

Cranberry-jam met bramensiroop

Wat heb je nodig voor iets meer dan een halve liter jam:

• 340 gram verse cranberries
• 220 gram (!) bramensiroop (zelfmaken? Volg de methode van de vlierbessen)
• 200 gram suiker

Wat moet je doen:
Doe de cranberries met het vocht en de suiker in een pan. Schep een beetje om en zet dan op het vuur.
Als de boel kookt, zet je het vuur laag en kook je het 20 minuten. Blijf er wel bij: de jam kookt snel over!
Doe ook het deksel op de pan: omdat de cranberries open knappen, vliegen er anders allemaal spetters jam door de keuken.
Als je de jam wilt bewaren, kook je ondertussen je pot(ten) en deksel(s) goed schoon met kokend water en soda. Daarna zet je de potten en deksel op de kop op een schone theedoek.
Vul de potten met de hete jam en sluit ze direct af met de deksels. Zet de potten dan op de kop zodat er vacuüm getrokken wordt en laat volledig afkoelen. De jam is nu voor lange tijd houdbaar.

Tips:

• Door de friszure smaak is de jam ook lekker bij vlees.
• In plaats van bramensiroop kun je ook sinaasappelsap en appelsap gebruiken. Doe er dan wel extra suiker bij, omdat de siroop natuurlijk zoeter is.
• Je kunt ook nog variëren met de smaak: voeg bijvoorbeeld eens een stukje gember toe.

Stoofperen zelf bereiden

In de winkel en op de markt kun je ze weer krijgen: stoofperen! Keiharde peren, totaal ongeschikt om rauw te eten, maar heerlijk als je ze stooft. Het basisrecept is eenvoudig, maar je kunt er alle kanten mee op.

Wat heb je nodig (voor de hoeveelheden: zie recept):

• stoofperen
• suiker
• kaneel (poeder of een stokje)

Wat moet je doen:
Schil de peren. Je kunt de peren heel laten, of in partjes snijden.
Als je de peren heel houdt, moet je het steeltje een beetje schoon schrapen.
Als je ze snijdt, moet je wel het klokhuis verwijderen.
Weeg de schoongemaakte peertjes. Per kilo peertjes gebruik je ongeveer 150-200 gram suiker, afhankelijk van de soort peertjes en de gewenste zoetheid.
Doe de peertjes en suiker in een pan. Voeg zoveel water toe dat de peertjes onder water staan. Voeg wat kaneel naar smaak toe en breng aan de kook.
Als het water kookt, zet je het vuur laag en laat je de peertjes 1-2 uur koken, afhankelijk van het soort peertjes en hoe groot je de stukken peer hebt gelaten.
Als je een vork eenvoudig in de peertjes kunt steken, zijn ze gaar.

Serveer lauwwarm met vla (bijvoorbeeld deze karamelvla) of maak de peertjes in: Schep de kokend hete peertjes in schoongemaakte glazen potten met bijpassend deksel (geen plastic deksel). Giet er zoveel kookvocht bij dat de peertjes onder water staan. Draai snel het deksel op de pot en keer de pot om: de pot staat nu op het deksel. Laat de pot helemaal afkoelen.

Tips:

• Je peertjes worden mooi rood met een scheutje azijn erbij. Je kunt eventueel ook de roze suiker gebruiken die je hiervoor speciaal in de winkel kunt kopen.
• Je kunt in plaats van water ook wijn, druivensap of vlierbessensap gebruiken. Pas eventueel de hoeveelheid suiker aan.
• In plaats van kaneel kun je ook andere specerijen gebruiken. Anijs bijvoorbeeld, dat is erg lekker. Of koekkruiden, of kruidnagel... Echte "winterse specerijen" zijn het lekkerste.
• Je glazen potten goed schoonmaken doe je met kokend heet water en soda: doe 1 el soda in een glazen pot en vul de pot volledig met kokend water. Giet ook wat heet water in het deksel. Laat de pot even staan en leeg hem dan in de gootsteen. Vul de pot opnieuw met kokend water om de soda-resten te verwijderen. Zet de potten en deksels omgekeerd op een schone theedoek, totdat je klaar bent met de stoofpeertjes.

Limonade van citroenmelisse

In onze tuin staat een prachtige citroenmelissestruik. Echt een struik, hij groeit een beetje uit z'n plekje. Hoog tijd om hem maar eens te kortwieken! Ik had al eens geprobeerd om thee te maken van de blaadjes, maar ik vond de smaak niet echt (of echt niet) lekker. Toen ik het recept van citroenmelisselimonade zag, besloot ik het kruid toch nog eens een kans te geven. Gelukkig maar, want deze limonade is echt heerlijk! Ook ons neefje en nichtje vonden het erg smakelijk.

Hopelijk groeit de melisse nog even door met deze warme dagen en kan ik nog 1 of 2 keer limonadesiroop maken. Dan kunnen we weer even vooruit :)

Citroenmelissesiroop

De bramen doen het eveneens goed, we hebben alweer onze eerste rijpe exemplaren!

Onze eerste bramen van het jaar!

Ik paste het recept voor de citroenmelissesiroop wel wat aan en gebruikte geen citroenen. Ook dan heeft de siroop genoeg smaak.

Wat heb je nodig voor ongeveer 1,5 liter citroenmelissesiroop (dat levert meer dan 5 liter limonade op!):

• een halve liter citroenmelisseblaadjes
• 750 gram suiker
• 1 liter water

Wat moet je doen:

Maak de blaadjes schoon en doe ze in een ruime pan. Voeg de suiker en het water toe en breng aan de kook. Roer af en toe zodat de suiker goed oplost. Als het water kookt, zet je het vuur laag; het water moet wel blijven borrelen. Laat de melisse 5 minuten koken. Zet het vuur dan uit en laat de siroop een nachtje staan. De siroop is nu klaar.

Als je de siroop wilt inmaken, moet je de siroop opnieuw aan de kook brengen. Spoel ook de flessen/potten en deksels waarin je de siroop wilt bewaren om met soda en heet water. Zet de potten tot gebruik op de kop op een schone theedoek.

Als de siroop kookt, kun je het in de potten gieten. Draai per pot meteen het deksel erop en zet de pot op de kop op een theedoek. Daardoor trekt de pot vacuüm en blijft de siroop langer houdbaar.

Tips:

• Als je citroensap (van 2 citroenen) of citroenzuur toevoegt, blijft de siroop nog langer houdbaar. Citroenzuur (voor deze siroop ongeveer 20 gram) los je op in kokend water, laten afkoelen en toevoegen aan de siroop als zowel het citroenzuur als de siroop zijn afgekoeld. Als je de siroop voor het inmaken opnieuw verwarmt, is dit niet erg.
• Dit is een basisrecept voor het maken van limonadesiroop van blaadjes. Op dezelfde manier kun je dus ook muntsiroop o.i.d. maken! Pas eventueel wel de hoeveelheid blaadjes aan aan je eigen smaak.

Verrukkelijke aardbeien-rabarberjam

Rabarber, ik ben er dol op. Vroeger kregen we altijd potjes rabarbermoes van mijn oma, lekker bij de warme maaltijd of in het toetje. Nu hebben we zelf een rabarberplant, die ik regelmatig kaal pluk :p Ook op de markt koop ik af en toe, mijn plant is nog niet groot genoeg...
Laatst maakte ik wat voor mijn nichtje (5 jaar). Ik vroeg haar wat ze er van vond. " Nou", zei ze, "ik vind het wel en niet lekker, want het is zoet en zuur." Haha! Dat is nou precies de smaak van rabarber :)
Natuurlijk moet er suiker bij rabarber, anders is het veel te zuur. Maar ook niet te veel: je moet wel de echte rabarbersmaak kunnen proeven...een delicate balans.

Aardbeien en rabarber zijn een klassieke combinatie. Eerder maakte ik ook al rabarber-aardbeienjam, op de traditionele jam-maak-methode. In het onderstaande recept onttrek je met behulp van suiker vocht aan de vruchten en gebruik je dat om de vruchten in te koken. Het resultaat is een jam die barst van de natuurlijk smaak en geur. Het recept komt uit een inmaakboek dat ik van mijn moeder heb gekregen, "Inmaken en bewaren".

Rabarber en aardbeien

Wat heb je nodig voor bijna een liter jam:

• 300 gram aardbeien, schoongemaakt
• 385 gram rabarber, schoongemaakt
• 685 gram suiker

Snijd de aardbeien in kwarten, grotere aardbeien in vergelijkbare stukjes. Snijd de rabarber in dunne reepjes, ongeveer 1 cm dik. Doe de aardbeien en rabarber in een kom en voeg de suiker toe. Schep een paar keer om en dek dan af met vershoudfolie. Laat een nacht staan. (Ik schepte de vruchten nog wel eens om, ik zag dat er suiker op de bodem van de kom bleef liggen.)
Giet de volgende dag al het vocht in een pan. Breng het vocht aan de kook en kook in tot een siroop. Dit duurde bij mij ongeveer een kwartier. Voeg daarna de vruchten toe en zet het vuur laag. Laat de vruchten zachtjes 10 minuten koken, tot de rabarber zacht is.
Giet ondertussen je inmaakpot(ten) vol met soda en heet water. Laat even staan, giet ze leeg en vul ze nog een keer met schoon, heet water. Giet ze weer leeg en zet de potten daarna omgekeerd op een schone theedoek.
Als de jam klaar is (doe eventueel een jamproef: een druppel jam op een koud bord moet stijf worden), schep je het in de potten. Sluit de potten meteen met het deksel.
Wil je de potten inmaken in de weckketel? Weck de potten dan 10 minuten op 80 graden Celsius.

Ottolenghi: ingemaakte paprika, gierstsalade en shakshuka

Ik zei het al: ook ik ben nu de trotse eigenaar van een "Ottolenghi", namelijk Plenty. Na de heerlijke recepten op de weblogs van Caroline en Kelly wist ik het zeker: die wilde ik wel voor mijn verjaardag!
Toen ik een avond alleen was en dus ook alleen at, dacht ik: kom, ik ga mij uitleven in de keuken en maak gelijk maar drie recepten uit Plenty!
Natuurlijk blijf ik eigenwijs..ik had geen zin in bulgur maar in gierst en sommige ingredienten had ik niet..maar het resultaat mag er zijn, vind ik zelf:p

Gierstsalade (vooraan), Shakshuka (linksachter), ingemaakte paprika en Turkse schapenkaas

Vooral de ingemaakte paprika is erg lekker: heel licht pittig en zoetzuur.Het smaakte erg lekker bij deze maaltijd, maar ook door de pastasaus, bleek later. Hierbij het recept voor ingemaakte paprika, afkomstig uit Plenty van Yotam Ottolenghi.

Wat heb je nodig voor 1 pot ingemaakte paprika:

• 1 rode paprika
• 80 gram kristalsuiker
• 2 dl water
• 1 dl appelazijn
• 10 roze peperkorrels
• 1/2 tl korianderzaad
• 3 kardemompeulen, gekneusd

Wat moet je doen:
Maak de paprika schoon en snijd in 5 mm brede repen. Doe ze in een kleine pan met suiker, water, azijn, peperkorrels, korianderzaad, kardemom en wat zout. Breng alles aan de kook en laat het 20 minuten zachtjes pruttelen tot de paprika gaar is. Zet opzij en laat afkoelen.

Tips:

• Lekker bij een wat vetter (groente)gerecht!
• Ik kon geen roze peperkorrels vinden, daarom heb ik een zakje gemengde peperkorrels gekocht, en daar flink wat roze en een paar zwarte peperkorrels uit gehaald.

Bereiden en wecken: groenten, bramengelei en vlierbessensiroop

Vorig jaar heb ik al veel rabarber, peertjes en rozenbotteljam ingemaakt, maar dit jaar wilde ik het wat groter aanpakken. Ook groenten moesten er aan geloven:p
Van mijn oma kreeg ik haar weckpotten, in ieder geval zo veel ik wilde ;) Ik besloot er zes mee te nemen, dat leek me in eerste instantie wel voldoende. Ook kreeg ik van haar de klemmen mee die bij de potten hoorden. Het zijn namelijk 'echte' weckpotten met losse deksels. Zij gebruikte 1 grote klem om het deksel op de pot vast te zetten. Ze gaf me nog de tip om tussen de klem en deksel een gevouwen stuk papier te doen, zodat de klem echt vast zat.
Maar....toen had ik de potten, maar geen weckketel! Een weckketel heb je nodig (nou ja..het is heel gemakkelijk) om te wecken: de ketel houdt het water waar de potten in staan op temperatuur. Uiteindelijk heb ik hele weckset online gekocht, bij Brouwmarkt. De levering was snel, alles was netjes ingepakt...prima service!
Toen was het zo ver. Ik kocht op de markt bloemkool (die is nu tenminste te betalen) en wortels. Thuis had ik nog bramen en...vlierbessen! Daarover later meer.

Het was wel wat werk: eerst de groenten schoonmaken, kort voorkoken, laten afkoelen. Ondertussen de weckketel (omdat ik hem voor het eerst gebruikte) uitkoken met water, daarna weer vullen met schoon water voor het wecken en op temperatuur brengen. Dan water koken voor in de potten met groenten. Vervolgens de potten vullen met bloemkool (schermen naar buiten) en wortels, overgieten met gekookt water. Oh ja, je moest de weckringen ook nog even uitkoken. Dan de uitgekookte weckringen op de pot leggen, deksel erop, afsluiten met een klem (en papier in mijn geval) en hup, in de weckketel. Gelukkig had ik daar een tang voor, want die potten zijn toch heet:p Vervolgens kun je uitrusten, want de potten moeten 1,5 uur op 90 graden Celsius wecken. Maar dan...als je ze uit de weckketel haalt...oh...wat is dat leuk! ;) De deksels zitten echt vast:p

weckketel en potten

De volgende dag maakte ik nog bramengelei:
Bramen koken, beetje stampen en vervolgens door de zeef/passer vite. Dan het sap wegen en een zelfde hoeveelheid suiker toevoegen (dus aan 500 gram sap voeg je 500 gram suiker toe). Breng aan de kook, laat rustig pruttelen en roer af en toe. Doe de jamproef: een druppel jam/gelei stolt op een koud bord. Nog niet klaar? Gewoon laten doorkoken.

Als de gelei of jam klaar is, giet je het in potten, schroefdeksel erop en direct omdraaien. Als de jam koud is, kun je de potten weer rechtop zetten. Klaar!
Je kun gelei/jam ook wecken: in een pot gieten, weckdeksel erop, vastzetten met klem(men) en 10 minuten wecken op 80 graden Celsius.

Op internet las ik over vlierbessen, dat die zo lekker zijn. Dat wist ik ook wel, want die limonade bij de Ikea...juist, die is ook van vlierbessen gemaakt.
Ik wist dat er in het bos vlakbij ons vlier staan, dus wij daar naar toe. Hing er geen enkele bes meer...alleen nog in de toppen:p Haha! Rovers waren ons voor geweest :p We liepen nog maar even door en jawel...daar was er nog 1 met bessen waar we wel bij konden. Uiteindelijk kwamen we thuis met een flinke zak vol bessen.

Hoe maak je dan vlierbessen siroop?
Ris de bessen van de takjes en zorg dat er geen enkele groene bes bij zit. Echt, je kunt er heel erg ziek van worden. Zelfs van 1! Kook de bessen 30 minuten met een beetje water. Haal de bessen dan door de passer-vite en weeg het sap. Voeg de helft van het gewicht aan suiker toe (voorbeeld: 500 gram sap? dan 250 gram suiker toevoegen) en breng het sap en suiker aan de kook. Als de suiker goed is opgelost, giet je de siroop in potten. Hetzelfde als de bramengelei: potten met schroefdeksel op de kop zetten, weckpotten 10 minuten wecken op 80 graden Celsius.

Zo heb ik mijn eerste voorraadje aangemaakt. Echt leuk! Toen ik mijn oma nog even belde om te mijn weckavonturen te vertellen, zei ze dat ze vroeger wel 140 potten had staan. Ik heb nog even te gaan... ;)

Bún bò kho- Vietnamese noedelsalade

De laatste tijd ben ik een beetje op de Vietnamese toer wat betreft avondeten. Misschien komt het door de zomer, misschien doordat ik in het weekend wat meer tijd heb... ik weet het niet. Maar we eten telkens wel lekker!

Dit keer maakte ik bún bò kho, ofwel een noedelsalade met rund.

Bún bò kho

Wat heb je nodig voor 2 personen:

• 100 gram dunne rijstnoedels (bv. mihoen)
• 150 gram rundvlees (bv. runderlapje of biefstuk)
• 1/4 komkommer
• +/- 100 gram taugé
• 2 handjes pinda's
• ingemaakte wortel en daikon (klik voor recept)
• gefrituurde uitjes
• verse kruiden: in ieder geval munt en koriander, het liefst ook vietnamese munt, shiso en thaise basilicum

Voor de marinade:

• 1 teentje knoflook, geperst
• zwarte peper naar smaak
• 1 el vissaus
• 1 el oestersaus
• 1/2 el sesamolie
• 1 tl suiker
• olijfolie

Wat moet je doen:
Meng alle ingrediënten van de marinade behalve de olijfolie.
Snijd het vlees in heel dunne plakjes. Meng het vlees met de marinade, overgiet met olijfolie totdat het vlees er goed mee bedekt is (ongeveer 2-3 el). Laat de marinade intrekken, schep af en toe om.
Zet ondertussen water op voor de rijstnoedels (ongeveer 3/4-1 liter) en breng aan de kook. Als het water kookt, voeg je de noedels toe, deksel op de pan en het vuur uit. Laat de noedels in het water zitten. Na ongeveer een 10-15 minuten zijn de noedels klaar. Laat ze uitlekken in een zeef of vergiet.
Snijd ondertussen de komkommer in plakjes. Spoel de taugé goed schoon en laat uitlekken in een vergiet.
Rooster de pinda's in een droge pan en hak ze daarna grof (of stamp ze even in een vijzel). Maak de kruiden schoon, maar houd ze wel heel.

Verdeel de uitgelekte noedels over twee kommen. Verdeel de kom denkbeeldig in kwarten en leg in elk kwart een ander ingrediënt: komkommer, taugé, ingemaakte wortels/daikon. 1 kwart blijft nog leeg. Leg de kruiden op een apart schaaltje.

Verhit een wok op hoog vuur. Als de pan goed heet is, schep je het vlees erin. Zorg ervoor dat het vlees zo plat mogelijk op de bodem van de pan ligt. Keer het vlees 1 keer om en durf het op hoog vuur te bakken: zo wordt het vlees licht gekarameliseerd maar niet taai. In ongeveer 3 minuten is het vlees klaar.

Verdeel het warme vlees over de twee kommen, in het overgebleven kwart van de kom. Strooi dan de pinda's en de uitjes over de beide kommen en serveer direct met de kruiden.

Foto is wat rommelig, maar je kunt de kruiden wel zien!

Hoe eet je het dan?
Scheur wat kruiden in stukjes en verdeel over je kom. Wees niet te zuinig: de kruiden maken het gerecht pas echt Vietnamees! Gebruik een lepel en stokjes om te eten. Schep eventueel de ingrediënten in de kom om, zodat je allerlei smaken tegelijk in je mond hebt.

Tips:

• Vind je het moeilijk om vlees heel dun te snijden? leg het dan een half uur voor je begint in de diepvries. Dan snijdt het een stuk gemakkelijker :)
• Vissaus kun je krijgen bij de toko. Het is erg zout, dus voeg zeker geen zout meer toe aan het gerecht.  Ook oestersaus kun je daar krijgen, maar ook bij de AH.
• Het is ook lekker om een scheutje vissaus over de noedels te gieten.
• Vietnamese kruiden kun je krijgen bij de Aziatische toko of de beter gesorteerde Turkse toko.

Echt Vietnamees: Ingemaakte wortel en daikon

In Vietnam worden veel groenten ingemaakt. Deze ingemaakte groenten worden dan weer gegeten bij de rijst, in een broodje of in een springroll (ongefrituurde loempia). Ik vind zelf de ingemaakte wortel en daikon erg lekker.

Daikon (ook wel rettich genoemd) is een grote radijs (minstens 20 cm) uit Japan. De smaak is wat zachter dan de kleine, ronde radijsjes die goed verkrijgbaar zijn. De daikon heb ik minder vaak gezien in de supermarkt, maar op de markt is hij wel te vinden. Koop een niet al te groot exemplaar, zowel in lengte als dikte, die smaakt het lekkerste.

Wat heb je nodig voor ingemaakte wortels en daikon:

• 1/3 deel daikon, geschild (zie tips)
• 2/3 deel wortel, schoongemaakt (zie tips)
• 1 tl zout
• 2 tl suiker
• 1/2 cup suiker
• 1 1/4 cup azijn
• 1 cup lauwwarm water

Wat moet je doen:
Snijd de daikon en wortel in hele dunne reepjes (lucifers). Besprenkel ze met het zout en de 2 tl suiker. Kneed de groenten goed door, je merkt dat er vocht vrij komt.  Stop wanneer je een stukje daikon kunt vouwen, zonder dat het breekt. Was de groenten met schoon water, laat uitlekken in een zeef.

Meng de cup suiker met het water totdat de suiker is opgelost. Voeg dan de azijn toe. Proef of de smaak wat zoetzuur is, en voeg eventueel nog wat suiker, water of azijn toe.
Schep de groenten in een schone pot. Giet het water er overheen tot de pot gevuld is. Draai het deksel op de pot en laat minstens een uur staan.
In een schone pot in de koelkast blijft dit minstens een maand goed.

Tips:

• Weeg eerst een stuk daikon af. Weeg daarna twee keer zoveel wortels af. 
• Het water/suiker/azijn mengsel is een verhouding. Heb je meer nodig om de pot te vullen? Gebruik dan weer deze verhoudingen. 
• Als je de pot open doet, kan het soms wat stinken. Dit betekent niet dat de ingemaakte groente bedorven is, de daikon geeft alleen een sterke geur af. Laat de pot dan ongeveer 15 minuten zonder deksel staan...en weg is de geur!
• Recept uit "Into the Vietnamese Kitchen" van Andrea Nguyen.

Lentejam: rabarber en aardbeien

Donderdag plukte ik de eerste rabarber van het jaar. Njammie! Er komt weer een lekker seizoen van rabarber aan! Ik vind het echt een heerlijke plant: geen onderhoud nodig, maar levert elk jaar genoeg stengels voor allerlei gerechten.

De eerste rabarber

Ik had ook nog wat aardbeien in de koelkast liggen die nodig op moesten, dus wilde ik iets maken waarin beide producten verwerkt konden worden. Toen dacht ik aan jam!
De jam was toch bijna op...

Zo gezegd, zo gedaan. Uiteindelijk had ik 150 gram rabarber en 260 gram aardbeien.

Inclusief het bakje was dat 500 gram! Dat heb ik gekookt met een heel klein beetje water en 205 gram geleisuiker. Af en toe wat roeren en stampen met de pureestamper... klaar!

1 van de 2 potjes jam

De plaatjes willen niet rechtop staan, snap er niets van:S...